Yabancı Yatırımcılar için Vatandaşlık

     Türk Vatandaşlığı kazanımını kolaylaştıran düzenlemeler 18 Eylül 2018 Tarihinde Resmi Gazetede yayınlanmıştır. Aşağıdaki şartlardan herhangi birini karşılayan yabancılar, yeni düzenlemeler uyarınca vatandaşlık kazanmaya hak kazanacaktır.

• En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz  sabit sermaye yatırımı gerçekleştirdiği Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca tespit edilen,
• En az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarındaki taşınmazı tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi koyulmak şartıyla satın aldığı veya kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmuş, en az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarı peşin olarak yatırılan ve tapu siciline üç yıl süreyle devir ve terkini yapılmayacağı taahhüdü şerh edilmek şartıyla noterde düzenlenmiş sözleşme ile taşınmazın satışının vaat edildiği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tespit edilen,
• En az 50 kişilik istihdam oluşturduğu Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca tespit edilen,
• En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz  tutarında mevduatı üç yıl tutma şartıyla Türkiye’de faaliyet gösteren bankalara yatırdığı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilen,
• En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz  Devlet borçlanma araçlarını üç yıl tutmak şartıyla satın aldığı Hazine ve Maliye bakanlığınca tespit edilen,
• En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz  tutarında gayrimenkul yatırım fonu katılma payı veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payını en az üç yıl elinde tutma şartıyla satın aldığı Sermaye Piyasası Kurulunca tespit edilen.
• İşlem Kuru: Merkez Bankası tarafından saat 10:00, 11:00, 12:00, 13:00, 14:00 ve 15:00’de ilan edilen ve Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 20 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b), (ç), (d) ve (e) bentleri kapsamında yapılacak işlemler için dövizin Türk lirasına çevrildiği saat itibarıyla en son açıklanmış olan döviz alış kurunu ifade eder.
  Konut Edinimi
  Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 20’nci maddesinin 2’inci fıkrasının b) bendi kapsamında: “En az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarındaki taşınmazı tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi koyulmak şartıyla satın aldığı veya kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmuş, en az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarı peşin olarak yatırılan ve tapu siciline üç yıl süreyle devir ve terkini yapılmayacağı taahhüdü şerh edilmek şartıyla noterde düzenlenmiş sözleşme ile taşınmazın satışının vaat edildiği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tespit edilen” yabancı kişiler Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir.

1. 12.01.2017-18.09.2018 tarihleri arasında satın alınmış taşınmaz/taşınmazların değerinin 1.000.000 Amerikan Doları (USD) değerinde olması,
2. 18.09.2018 tarihinden sonra satın alınmış/alınacak taşınmaz/taşınmazların değerinin 400.000 USD değerinde olması,
3. 07.12.2018 tarihinden sonra satış vaadi sözleşmesi düzenlenmiş/düzenlenecek taşınmaz /taşınmazların değerinin 400.000 USD değerinde olması,
4. 01.2022 tarihinde yapılan değişiklik ile “karşılığı Türk Lirası” yönetmelikten çıkarılmış olup taşınmaz bedeli döviz tutarının Merkez Bankasına satılmak üzere bir bankaya satılması ibaresi eklenmiştir.
5. 13.05.2022 tarihinden sonra satış vaadi sözleşmesi düzenlenmiş/düzenlenecek taşınmaz /taşınmazların 400.000 USD değerinde olması, gerekmektedir.
   Yönetmelikte yapılan ilk düzenlemenin yürürlük tarihi olan 12.01.2017’den önce satın alınmış taşınmaz/taşınmazlar ile 07/12/2018 tarihinden önce satış vaadi sözleşmesine konu edilen taşınmaz/taşınmazlar bu kapsamda dikkate alınmayacaktır.
   
   

Vatandaşlık Başvurusu için Mevduat Yatırma ve BDDK Süreci: 

• Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik kapsamında belirlenen tutar (500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ), yabancı kişi tarafından bankamıza  yatırılacaktır.
• Banka hesap açılış sürecinden sonra imzalanması gereken dokumanlar;

1. Taahhütname
2. Bloke Talimat
3. Muvafakat Beyanı

• İmza sürecinden sonra, ilgili evraklar banka tarafından BDDK’ya iletilir.
• BDDK yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan başvurulara ilişkin tespiti Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne ve Göç idaresi Genel Müdürlüğüne yazı ile bildirir ve kişiye bilgi verilmesini teminen söz konusu yazı örneği online olarak bankaya gönderilir. Banka ilgili yazıyı müşteri ile paylaşır.
• Müşteri BDDK tespit yazısı ile birlikte Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne ve Göç idaresi Genel Müdürlüğüne başvurusunu şahsen veya vekâlet verilen ilgili kişi (avukat gb.) aracılığı ile yapabilir.
• İşleme Esas Döviz cinsleri; Bu Uygulama Talimatı kapsamında gerçekleştirilecek işlemler, Merkez Bankasınca alım satıma konu olan döviz cinsleriyle sınırlıdır. Bankalarca Merkez Bankasına satışı yapılacak döviz cinsleri ABD doları, Euro ve İngiliz sterlinidir. Diğer döviz cinsleri üzerinden yapılan işlemlerde söz konusu döviz tutarları banka tarafından Merkez Bankasınca işlem gününden bir gün önce saat 15:30’da belirlenen gösterge niteliğindeki çapraz döviz kurları üzerinden ABD doları, Euro veya İngiliz sterlinine dönüştürülerek Merkez Bankasına satılır.
• Satım Sonrası İşlemler; Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 20 nci maddesinin onuncu fıkrası uyarınca aynı maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan işlemler gereğince döviz satış işlemi sonucunda elde edilen Türk lirası tutarlar Türk lirası mevduatta ve (d) bendinde yer alan işlemler gereğince döviz satış işlemi sonucunda elde edilen Türk lirası tutarlar Türk lirası cinsinden Devlet borçlanma araçlarında üç yıl süre ile tutulur. Döviz satışının yapıldığı ve Türk lirası mevduatın tutulduğu banka aynı olmak zorundadır.

Sıkça Sorulan Sorular

1. 400.000 USD karşılığında alınacak gayrimenkul tek bağımsız bölüm mü olmalı? Farklı yerlerden alınan birden fazla gayrimenkul bu kapsamda değerlendirilebilir mi?

Birden fazla bağımsız bölüm, diğer şartları da taşıyorsa bu kapsamda değerlendirilir.

2. Vatandaşlık için gayrimenkulün şahıs adına olması şart mıdır? Şahsın/şahısların ortak olduğu şirketlere alınacak gayrimenkuller bu kapsamda değerlendirilebilir mi?

Taşınmazın en az 400 bin USD tutarına tekabül eden hissesi, şirket ortağının şahsi mülkiyetinde olmalıdır.

3. Suriye uyruklu gerçek kişiler gayrimenkul alarak istisnai vatandaşlıktan yararlanabilirler mi?

Suriye uyruklu gerçek kişilerin taşınmaz edinmelerini engelleyen 2012 Tarihli 724 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı hala geçerliliğini korumaktadır. Bu kapsamda bu kişiler taşınmaz alım vasıtası ile istisnai kapsamda vatandaşlığa hak kazanamayacaklardır.

4. Müşteri mevduat yatırmak yerine ilgili bankalarca ihraç edilmiş USD veya TL kira sertifikası/ Sukuk alımı ile vatandaşlığa başvuru yapabilir mi?

Bankaların ihraç etmiş olduğu Sukuk/kira sertifikaları ile vatandaşlık başvurusu kabul edilmemektedir.

5. Mevduat yatırma yoluyla istisnai vatandaşlık başvurusunda bulunan yabancıların izlemesi gereken süreçler nelerdir?

Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik kapsamında belirlenen tutar (500.000 USD tutarında katılım fonu), yabancı kişi tarafından Türkiye'de kurulu bankalara yatırılacaktır. Yabancı kişi veya bu işlemleri yürütebileceğine ilişkin vekâletnamesinde özel yetki bulunan vekili, talep ve beyanını içeren dilekçe/beyannameyle birlikte katılım fonunu yatırmış olduğu bankaya tespitin yapılmasını talep edebilir. Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan başvurulara ilişkin BDDK’nın tespiti Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne ve Göç idaresi Genel Müdürlüğüne yazı ile bildirilir ve kişiye bilgi verilmesini teminen söz konusu yazı örneği ilgili bankaya gönderilir.

6. Tutarın mutlaka Amerikan Doları olması mı gereklidir?

Hayır, Yönetmelikte aranan 500.000 Amerikan Doları ve/veya bu tutara karşılık gelmek üzere konvertibl döviz cinsi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından belirlenen konvertibl döviz) yatırılabilir. Tutarın konvertibl olması ve 500.000 Amerikan Doları karşılığı olması yeterlidir.

7. Bankaya yatırmış olduğum tutarın kar payı ve benzeri getirilerinden faydalanabilir miyim?

Evet, ilgili banka ile aranızda akdedilen sözleşme ve açılan hesap türüne göre tutar 500.000 Amerikan Dolarının altına inmediği sürece her türlü getirisinden serbestçe faydalanabilirsiniz.

8. Yönetmelik öncesi Türkiye'de faaliyet gösteren bir bankada bulunan mevduatımı vatandaşlık başvurusuna esas olarak kullanabilir miyim, önceki döneme ait süreyi vatandaşlık başvurusuna dâhil edebilir miyim?

Yönetmelik öncesi ve sonrasında Türkiye'de faaliyet gösteren bir bankada bulunan mevduat ya da katılım fonunun vatandaşlık başvurusuna esas olmak üzere kullanımı mümkündür. Ancak başvuru öncesi sürenin vatandaşlık başvurusuna esas kabul edilmesi mümkün değildir. Nitekim Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, vatandaşlık sürecinin başlatılabilmesi için BDDK tespitini ve bu tespitin İçişleri Bakanlığına bildirimini esas almakta ve anılan Yönetmelikte aranan 3 yıllık süre, tespitin yapıldığı tarihten itibaren başlamaktadır.

9. Eşimle adımıza açılmış olan müşterek hesap üzerine bloke beyanım ile vatandaşlık başvurusunda bulunabilir miyim?

Türkiye'de faaliyet gösteren bir bankada müşterek olarak açılmış olan hesaplarda başvuran kişi haricindeki hesap ortağının hesabın 3 yıl süre ile bankadan çekilmeyeceğine, eksilmeyeceğine ilişkin açık muvafakatinin olması halinde müşterek hesap üzerinden vatandaşlık başvurusunda bulunulması mümkündür.

10. Mevduatın tek bir hesapta mı açılması gerekir yoksa farklı hesaplar üzerinden toplam miktarı yatırabilir miyim?

Yönetmelikte aranan tutarı sağlamak ve vatandaşlık başvurusuna esas olmak üzere bloke beyanında bulunmak kaydıyla farklı hesaplar üzerinden toplam tutar yatırılabilir.

11. Yabancıların alıcı olduğu satış işlemlerinde döviz bozdurma zorunluluğu var mı?

T.C. Merkez Bankasının Sermaye Hareketleri Genelgesinin 13 üncü Maddesi,         Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik ve Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasına Yapılacak Döviz Satışına İlişkin Uygulama Talimatları ile yabancıların alıcı olduğu işlemlerde Merkez Bankasına döviz bozdurma zorunluluğu getirilmiştir.
Bu kapsamda Türkiye Cumhuriyeti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişilerin Türkiye’de satın alacakları gayrimenkullerin ödemelerini döviz cinsinden yerine getirmesi gerekir. Bu döviz tapu işlemleri öncesinde gerekçesi de belirtilerek bir Merkez Bankasına satılmak üzere bankaya satılır. Ödeme ilgililere Türk Lirası olarak yapılır.

12. Dövizin nereye bozdurulması gerekir?

Döviz mutlaka Türkiye de faaliyet gösteren bir bankaya ilgili bankaca da Merkez Bankasına bozdurulur. Bu nedenle döviz büroları ya da elden bozdurulan dövizin gayrimenkul alım işlemlerinde kullanılması mümkün değildir.

13. Ne kadar döviz bozdurmalıyım?

T.C.    Merkez Bankası’nın Sermaye Hareketleri Genelgesinin (13) üncü maddesi gereğince satış bedelinin tamamı kadar döviz bozdurulmalıdır.

14. Döviz Alım Belgesi nedir?

Döviz Alım Belgesi yabancı alıcı tarafından tapu müdürlüğünde satış işlemi yapılmadan önce dövizin merkez bankasına satılmak üzere Türkiye de faaliyet gösteren bir bankaya satıldığını gösteren bir belgedir.

15. Döviz Alım Belgesi’nin tapu müdürlüğünce kabul edilebilmesi için asgari olarak hangi bilgilerin olması gerekmektedir?

Döviz Alım Belgesinde asgari olarak, adına döviz bozdurulan kişinin adı soyadı,  pasaport numarası ya da yabancı kimlik numarası, alışı yapılan dövizin ABD Doları karşılığı  (TL karşılığı her durumda yer alır) ve bu işlemin "Sermaye Hareketleri Genelgesi'nin 13 maddesi" kapsamında gerçekleştirildiğini belirten bir ifade yer almalıdır.

16. Bankaya dövizi mutlaka alıcı yabancının mı bozdurması gerekmektedir?

Döviz satışı mutlaka alıcı yabancı tarafından değil, ilgili gayrimenkulün alıcısı, satıcısı, bunların vekilleri ya da temsilcileri tarafından yapılması mümkündür.

17. Dövizi satış işlemlerinden sonra bozdurabilir miyim?

Dövizin tapuda yapılan satış işlemlerinden sonra bozdurulması mümkün değildir. Mutlaka tapu işlemleri öncesinde dövizin bozdurulması ve döviz alım belgesinin satış öncesinde tapu müdürlüğüne sunulması gerekir.

18. Vatandaşlık işlemleri içinde döviz bozdurma zorunluluğu var mı?

Gerek gayrimenkul edinimi suretiyle vatandaşlık edinimi gerekse de vatandaşlığa konu olmayacak satın almalarda alıcının yabancı olması hallerinde dövizin Türkiye de faaliyet gösteren bir bankaya ilgili bankaca da Merkez Bankasına bozdurulması zorunludur.

19. Vatandaşlık (Uygunluk belgesi) işlemlerinde döviz alım belgesi dışında başka bir belge isteniyor mu?

Vatandaşlık (Uygunluk belgesi) işlemlerinde Döviz alım belgesi ile söz konusu bozdurulan miktarın satıcı hesabına gönderildiğini gösteren onaylı banka dekontu tapu müdürlüklerince talep edilecektir.

20. Döviz öncelikle satıcının hesabına geçtikten sonra bankaya bozdurulabilir mi?

Döviz öncelikle alıcı tarafından satıcının hesabına sonrasında satıcı tarafından da merkez bankasına bozdurulmak amacıyla bir bankaya satılabilir. Buradaki kritik husus döviz alım belgesinin mutlaka işlem öncesi gerçekleştirilecek olmasıdır.**
Örneğin; Yabancı uyruklu J.S’nin yurtdışındaki banka hesabından, Aydın ili, Didim ilçesi, Çamlık mah,101 ada, 1 parsel, 5 nolu bağımsız bölümün satış bedeli olan 400.000 USD’yi taşınmaz satıcısı Türk vatandaşı B.Z.’nin Ziraat Bankası Didim Şubesinde bulunan USD hesabına havale etmesinden sonra,  taşınmaz satıcısı B.Z. tarafından yabancı uyruklu J.S adına bu tutarın (400.000 USD)  Merkez Bankasına satılmak üzere bu bankaya satıldığını gösteren “Döviz Alım Belgesi’nin ve yabancı uyruklu J.S tarafından öncesinde gönderilen döviz transferine ilişkin onaylı banka dekontunun Tapu Müdürlüğüne sunulması gerekmektedir.
**Kısaca ifade edildiğinde; Döviz Alım Belgesi + onaylı TL ödeme dekontu ya da onaylı  (USD- Döviz) ödeme dekontu + Döviz Alım Belgesi olmak üzere; döviz satış işlemi ve dekont tarih öncelikleri değişebilir

21. Uygulamanın yürürlüğe girdiği tarih öncesinde yapılan ödemeler geçerli midir?

Uygulamanın yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan ödeme dekontları işlemlerde kabul edilmeye devam edilir. Bu işlemler için döviz alım belgesi düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.  Ancak bu ödemeler için onaylı banka dekontunun tapu müdürlüğüne ibraz edilmesi gerekmektedir.  Elden ödeme vb. metotlarla yapılan ödemelerin kabul edilmesi mümkün değildir.
Döviz Alım Belgesi’nin Tapu Müdürlüğüne satış işlemi öncesinde sunulması zorunlu iken, taşınmaz ödeme dekontunun (alıcıdan satıcıya para transferi)   satış işlemi öncesinde   “Döviz Alım Belgesi’ ile birlikte ya da ayrıca taahhüt işlemi öncesinde ve en geç uygunluk belgesi düzenlenmesinden önce sunulması mümkündür.

22. Uygulamanın yürürlüğe girdiği tarih öncesindeki dekontlar nasıl değerlendirilir ve tapuya beyan edilen değer nasıl hesaplanır?

Uygulamanın yürürlüğe girdiği tarih öncesinde satış bedelinin alıcısı hesabına yatırıldığı durumlarda bedelin karşılığı döviz bozdurulması imkânı bulunamayacağından bu durumun onaylı banka dekontu ile belgelenmesi halinde ayrıca döviz alım belgesi istenilmesine gerek bulunmamaktadır.
Bu durumda resmi senette belirtilecek satış değerinin alıcısı hesabına yatırılan değerden düşük olmaması, alıcı hesabına döviz cinsinden bir ödeme yapıldığı hallerde ise dekontun düzenlendiği tarihi bir önceki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden bulunacak Türk Lirası değerin esas alınması gerekecektir. **
Örneğin; taşınmazın satış bedellerinin 11.11.2021 tarihli 1.000.000 ₺ ve 15.12.2021 tarihli 500.000 ₺  dekontlarla yatırıldığı durumda resmi senet bedeli 1.500.000 ₺ olacakken 11.11.2021 tarihli 100.000 USD ve 15.12.2021 tarihli 50.000 USD dekontlarla yatırılan için 100.000 x 9,8135  (10.11.2021 tarihli MB Kuru)  = 981.350,  50.000 x 14.2213 (14.12.2021 tarihli MB Kuru) = 711.065₺ iki toplam 1.692.415 ₺ olacaktır.

23. Tapu işleminde harca esas değer döviz alım belgesindeki Türk Lirası değeri midir?

İlgililer tapu işlemleri başvurusunda satış bedeli olan dövizin bir bankaya satıldığını tevsik eden döviz alım belgesini tapu idaresine sunmakla yükümlüdür.
İlgililer tarafından döviz alım belgesinde kayıtlı Türk lirası tutar satış bedeli olarak tapuya beyan edilir.

24. Paylaş